Zelf compost maken

Compost maken

Compostbak

Waarom maak ik zelf mijn compost? Compost heb ik nodig om de grond te bemesten en te verbeteren.  Deze compost gebruik ik zelf voor de siertuin. Zelf gemaakte compost kun je heel goed gebruiken in een moestuin.
Van onze tuin komt zoveel groen afval vrij, dat het niet te doen is om dit groenafval in de afval container te doen. Zodoende is compost maken een goede oplossing. De opzet is om natuurvriendelijk te tuinieren. Zo gebruik ik zo min mogelijk kunstmest. Bestrijdingsmiddelen worden erg weinig gebruikt. Je tuin veranderd tijdens dit proces in een natuurvriendelijke tuin. Vogels en vlinders vinden er hun plaats. Andere dieren als egels en muizen worden af en toe gezien.

Zelf compost maken, hoe maak je compost?

Compostbak maken in een bakCompost kun je op verschillende manieren maken.
In een compost vat of op een hoop. Ik maak een composthoop. Die is ongeveer 1,20 meter in het vierkant. Voor de wanden gebruik ik oude pallets. De bovenste gedeelte gebruik ik hiervan. Zo krijg je mooie wanden.

Wat kun je gebruiken om een composthoop te maken?

Allerlei tuinafval.  Groente afval uit tuin en keuken. Geen gekookt afval. Dit trekt ongedierte aan. Koffie afval kan wel gebruikt worden. Niet de koffiepads die vergaan niet zo goed bij thuis composteren.  Mest van huisdieren (konijnen en cavia’s), mest mag van stro of van houtkorrels e.d. zijn. Geen hondenpoep.
Bij tuin afval wel oppassen dat er geen zieke planten, zaad of wortel onkruiden mee gaan. Hier krijg je later last mee. Bloem zaden die mee gaan vind ik zelf geen probleem. Die komen later wel ergens in de tuin op. Maar zieke planten kunnen later ziektes overbrengen naar je gezonde tuin.

munt wortel

Wortel onkruid

Wat kan er wel op de composthoop.

Alle organische materiaal wat in de natuur voorkomt.
Voorbeelden zijn:
Onkruid
Gazonmaaisel
Brandnetels en andere kruidachtige planten
Keukenafval
Koffiedik
Stro
Stalmest
Kippemest
Paardemest
Geitemest
Gras
Hooi
Verder kan alle mogelijk tuinafval zoals stengels van erwten, bonen en mais.
Loof van tomaten en aardappelen.
Oppassen met bladeren en grasmaaisel. Dit kan erg gemakkelijk erg dikke plak vormen. Een viltlaag die alles afsluit. Dus gebruiken in dunne laagjes of voormengen met ander materiaal.
Gazonmaaisel dat op een hoop ligt gaat broeien en wordt een stinkende brij.
Onkruid dat zaad heeft of een wortel onkruid is, is niet geschikt voor een composthoop die niet op temperatuur komt. Zaad verliest zijn kiemkracht als de hoop tussen de 55 a 60 °C wordt.
Snoeihout eerst klein maken door dit te verhakselen of klein knippen.

Een composthoop opbouwen

Groen en bruin tuinafval worden in lagen aangebracht.
Groen tuinafval komt uit de borders of uit de groente tuin.
Dit is jong en nat. Groen tuinafval is rijk aan stikstof.

Bruin tuinafval. Dit is oud en droog.
Bruin tuinafval is rijk aan koolstof.
Uitgebloeide bloemstengels en stro zijn daarvan een voorbeeld.

De hoeveelheid stikstof en koolstof moeten in een bepaalde verhouding aanwezig zijn.
De verhouding is 20 tot 30 koolstof (C) op 1 eenheid stikstof (N).
De C/N verhouding is dan 20 – 30.

Materiaal C/N
Materiaal met relatief veel C zaagsel 400
snoeihout 50 – 150
stro 80
boomschors 80
blad van boom 40
Materiaal met goede C en N verhouding paardemest 30
stalmest strorijk 25
schapemest 20
hooi 20
Materiaal met relatief veel N compost 10 – 20
gras 17
stalmest stroarm 15
tuinafval 10 – 15
kippemest 10
humus 12
bloedmeel 2

De cijfers geven een globaal beeld van de waardes.

Een goede verhouding van stikstof en koolstof  is noodzakelijk om een goede microleven te krijgen.
Om van GFT afval compost te maken zijn er bacteriën nodig. Deze bacteriën zijn er van nature aanwezig. Bacteriën hebben stikstof en koolstof nodig om zich te kunnen voortplanten.
Zelf maak ik hier geen probleem van. Door de jaren dat ik compost maak ben ik er achter gekomen dat ik op mijn manier van compost maken aan een goede verhouding kom.
Zo heb ik konijnen mest. Die is stro rijk en er zit zaagsel in. Deze 2 componenten zijn koolstof rijk. Uit de tuin komt zoveel groen afval dat samen met geschikt afval uit de keuken meer als genoeg is om aan de stikstof behoefte te komen. Als je boeken erop na slaat dan kom je snel tot de conclusie dat de composthoop in lagen wordt opgebouwd. Het kan ook anders.

In mijn tuin heb ik 3 bakken naast elkaar. THUISCOMPOSTEREN
In bak 1 komt alle GFT afval dat voor thuis composteren geschikt is. Deze bak is groot genoeg om 1 jaar GFT afval te verzamelen. Zorg er voor dat het afval niet in te grote stukken in de bak komt. Hou ongeveer 10 cm aan. Takken kunnen klein geknipt worden. Stengels met een spa doorgestoken.

Als bak 1 vol is gaat het over naar bak 2. Onder in bak 2 doe ik eerst wat stro. Dit is om een goede drainage en doorluchting te krijgen. Om aan een goede microleven te komen mag de inhoud niet droog zijn.
Tussendoor een gieter water om het natter te maken is dan noodzakelijk.
Bak 2 dek ik af met een flinke laag stro. Jutezakken of een oud kleed gaat trouwens ook prima. Na verloop van tijd gaat de hoop warmte ontwikkelen. De temperatuur kan oplopen naar 50 °C.
Na verloop van tijd wordt de hoop lager in temperatuur. Na 6 à 9 maanden is de compost klaar en gereed voor gebruik. Bak 3 gebruik ik om compost te bewaren. In het voorjaar strooi ik de compost over de tuin. Als er grote stukken in de compost zitten dan worden die er eerst eruit gezeefd met een grove zeef. Als de winter eraan komt dan doe ik boven op de bakken die ik in het voorjaar leeghaal een toplaag van stro.
Deze laag is flink dik. Deze laag voorkomt dat de compost die bijna klaar is te nat wordt. Onderste laag van het stro verteert wel wat maar dat gaat niet hard. Stro wat van deze toplaag over blijft in het voorjaar gebruik ik weer als onderlaag van de nieuw op te bouwen bak.
Een ander mogelijk is om een verteerhoop te maken. De compost die hier van krijgt kun je gewoon gebruiken. Er is wel meer tijd nodig om alles verteerd te krijgen. Maar je spaart er wel heel wat ruimte mee in je afval container.

Wat als de compost goed is

Compostzeef detailIn jonge compost zijn enkele delen van het oorspronkelijke materiaal te zien. De compost ruikt naar aarde. Zelf zeef ik de compost. De fijnere delen vallen door de compostzeef en wat te grof is blijft simpel op de zeef liggen. Dit materiaal wat op de zeef blijft liggen wordt weer terug in de compost vat gegooid of wordt later verwerkt op de composthoop.

Een compostzeef kan je makkelijk zelf maken. Met een grof  stuk stevig gaas kom je al een heel eind. De zeef die ik gebruik heb ik gemaakt van een gaaswerk uit een kinderbedje. Hiervan een stuk genomen en met hout een raamwerk gemaakt. Dit werkt al jaren goed.

 

Gebruik van compostDe compost die zelf gemaakt wordt met materiaal die uit eigen tuin komt kan gewoon gebruikt worden.

Gebruik compost

 

 

 

 

 

 

 

 

Als bron heb ik gebruik gemaakt van: handboek ekologisch tuinieren de moestuin gebruikt.
Dit is een uitgaven van Velt.

Reacties

  1. bedankt voor de info!

  2. erg handige informatie!
    heb nog wel één vraagje:
    heeft u uw compostbakken onder een afdakje staan, of kan de regen er gewoon bij komen?

  3. martje van giffen zegt

    hallo,

    deze handige info pas ik meteen toe. Van mijn Turkse groenteman heb ik een fantastische grote houten (fruit)bak gekregen. Die deel ik in tweeën dmv een schot. Heb dan 1 bak voor verse compost, 1 bak voor half klare en heb nog losse compostvaten om de compost te bewaren. Net als u heb ik overigens hele goede ervaringen met combinatie van konijnen/cavia afval (stro, hooi en mest) en tuinafval. Onze tuin knapt altijd zienderogen op als ik er weer wat compost over strooi.

    Veel tuinplezier!

    Martje

  4. Poker persoonlijkheden zal de grootste site met een uitgebreide winst –
    meer dan twee keer zoveel als mogelijk de spelers
    dichtstbijzijnde concurrentie.

Laat wat van je horen

*

Deze website gebruikt Akismet om spam te verminderen. Bekijk hoe je reactie-gegevens worden verwerkt.